Dziady cz.III – temat i problematyka

III część “Dziadów” napisał Adam Mickiewicz w Dreźnie w 1832 roku. Autor dedykował utwór swoim wileńskim przyjaciołom, filomatom. “Dziady lektura dostępna online” to dramat romantyczny o problematyce narodowowyzwoleńczej.

Cechy dramatu romantycznego

  • utwór synkretyczny łączący cechy różnych rodzajów literackich
  • luźna kompozycja utworu, otwarte zakończenie
  • brak zasady trzech jedności
  • brak zasady decorum (jedności stylu i gatunku)
  • obecność bohatera romantycznego
  • metafizyczny charakter niektórych scen

Czas i miejsce akcji

Akcja rozpoczyna się więzieniu w Wilnie, gdzie przebywają aresztowani filomaci. Inne miejsca akcji to pałac Senatora w Wilnie, Warszawa, dom pod Lwowem. Akcja trwa rok –  od 1.11 1823 do 1.11.1824 roku.

Główny bohater III cz. “Dziadów”

Głównym bohaterem jest Konrad. Przebywa w więzieniu, jest patriotą i poetą. Jako poeta ma poczucie wyższości i wyjątkowości. Wygłasza w więzieniu Wielką Improwizację. Che wyzwolić ojczyznę. Jest typowym bohaterem romantycznym. Niezrozumiany przez otoczenie chce walczyć samotnie. Domaga się od Boga władzy nad duszami Polaków. Oczywiście, jego żądanie musi pozostać bez odpowiedzi. Bunt Konrada nie przekłada się na konkretne czyny, pozostając w sferze planów. Modli się za niego ksiądz Piotr, kolejny bohater “Dziadów”. Konrad łagodnieje, w przyszłości być może stanie się bojownikiem o wolność.

Problematyka “Dziadów”

W widzeniu księdza Piotra Mickiewicz ukazuje idee mesjanizmu. Polska jawi się bohaterowi jako “Chrystus narodów”. Męczeństwo narodu polskiego i męczeństwo Konrada jako jednostki mają zbawić Europę i przynieść wolność wszystkim uciśnionym narodom. Mesjanizm był wyrazem zwycięstwa chrześcijaństwa i wiary w przyszłe zmartwychwstanie Polski.

W “Dziadach” Mickiewicz zawarł również charakterystykę polskiego społeczeństwa, które jest wyraźnie podzielone. Tzw. “towarzystwo stolikowe” to kosmopolici popierający cara i senatora Nowosilcowa. Dla nich ważne są jedynie indywidualne korzyści materialne. Pisarz przeciwstawia im “towarzystwo przy drzwiach” – młodych polskich patriotów, gotowych do walki za wolność ojczyzny.